-->
Anasayfa Uzman Görüşü Haberler  Bağlantılar  Mevzuat  Galeri  Dokümanlar  İletişim Uzmanlık deneyim ekip çalışması RİSK MED
Gürültü Denetim Yöntemleri E-posta Yazdır
Mahmut ÇANDIR

GÜRÜLTÜ DENETİM YÖNTEMLERİ

Mahmut ÇANDIR
Fizik Yüksek Mühendisi
RİSK MED
Yönetim Kurulu Başkanı


6. GÜRÜLTÜ DENETİM YÖNTEMLERİ, YASAL DÜZENLEMELER

Gürültü denetimi öncelikle işyerindeki gürültü şiddetinin iyi bilinmesi ile başlar. işverenler, işyerindeki gürültü şiddetinin ne olduğunu, bu gürültü düzeyinde işyerinde çalışan işçisinde ne gibi sorunlar olacağını ve sorunlardan kendisinin ne denli etkileneceğini iyi bilmesi gerekir.

Gürültüye karşı yeterli önlemi almayan işveren, işçisinde meydana gelecek meslek hastalığına karşı tazminat ödemek zorunda kalacaktır.

Aynı şekilde, işyerindeki gürültünün olumsuz etkilerinden, çalışan işçilerin kendilerinin nasıl etkileneceklerini, fizyolojik ve psikolojik neticeleri hakkında yeteri kadar bilgi sahibi olmaları, işyerindeki gürültü denetim yöntemlerinin iyi çalışmasını sağlayacaktır.

Bilindiği gibi, ülkemizde işyerlerinin sağlık ve güvenlik şartları yönünden denetimi, başta Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı olmak üzere, Sağlık Bakanlığı ile yerel idareler (Belediyeler) dir.

Bu kuruluşlardan, şüphesiz en etkin ve en yaygın denetim, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılmaktadır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın İş Teftiş Kurulu Başkanlığı'na bağlı Teknik İş Müfettişlerinin işyerlerinde yapmış oldukları iş sağlığı ve güvenliği yönünden, özellikle de işyerlerinin fiziksel ve kimyasal şartları açısından denetimlerin bilimsel olduğu söylenemez. Çünkü, İş Müfettişleri denetimlerini beş duyuları ile yaparlar. Oysa, işyerinin fiziksel ve kimyasal şartlarının bilinmesinin en iyi yöntemi ölçme ve değerlendirmedir.

7. GÜRÜLTÜ YÖNETMELİĞİNİN UYGULAMASI

İşyerlerindeki gürültünün denetimi ile ilgili olarak, 4857 sayılı İş Kanununun 78. inci maddesine göre çıkarılan 23.12.2003 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan "Gürültü Yönetmeliği" hükümlerine göre işlem yapılması gerekmektedir.

Yönetmeliğin amacı, işçilerin gürültüye maruz kalmaları sonucu sağlık ve güvenlik yönünden oluşabilecek risklerden, özellikle işitme ile ilgili risklerden korunmaları için alınması gerekli önlemleri belirlemektir.

Yönetmelikte geçen;

- En yüksek ses basıncı (Ppeak): "C"-frekans ağırlıklı anlık gürültü basıncının maksimum değerini,

- Günlük gürültü maruziyet düzeyi (LEX, 8 saat) (dB(A) re.20 µPa): TS 2607 ISO 1999: 1990 standardında tanımlandığı gibi, sekiz saatlik iş günü için, anlık darbeli gürültünün de dahil olduğu bütün gürültü maruziyet düzeylerinin zaman ağırlıklı ortalamasını,

- Haftalık gürültü maruziyet düzeyi (LEX, 8 saat): TS 2607 ISO 1999: 1990 standardında tanımlandığı gibi, günlük gürültü maruziyet düzeylerinin sekiz saatlik beş iş gününden oluşan bir hafta için zaman ağırlıklı ortalamasını, İfade etmektedir.

Yönetmeliğin ayrıca birinci ve ikinci bölümlerinde işverenin yükümlülüklerine yer verilmiştir.

Yönetmeliğin uygulanması bakımından, günlük gürültü maruziyet düzeyleri ve en yüksek ses basıncı yönünden maruziyet sınır değerleri ve maruziyet etkin değerleri olarak;

- Maruziyet sınır değerleri : LEX, 8h = 87 dB (A) ve Ppeak = 200 µ Pai

- En yüksek maruziyet etkin değerleri : LEX, 8h = 85 dB (A) ve Ppeak = 140 µ Paii

- En düşük maruziyet etkin değerleri : LEX, 8h = 80 dB (A) ve Ppeak = 112 µ Paiii olarak verilmiştir.

İşçiyi etkileyen maruziyetin belirlenmesinde, işçinin kullandığı kişisel kulak koruyucularının koruyucu etkisi de dikkate alınarak maruziyet sınır değer uygulanacaktır. Maruziyet etkin değerlerinde kulak koruyucularının etkisi dikkate alınmayacaktır.

Günlük gürültü maruziyetinin günden güne belirgin şekilde farklılık gösterdiğinin kesin olarak tespit edildiği işlerde ve aşağıdaki şartlara uyulmak kaydı ile maruziyet sınır değerleri ve maruziyet etkin değerlerinin uygulanmasında günlük maruziyet değerleri yerine haftalık maruziyet değerleri kullanılabilecektir.

Yeterli ölçümle tespit edilen haftalık gürültü maruziyet düzeyi 87 dB (A) maruziyet sınır değerini aşmayacaktır.

Bu işlerdeki riskleri en aza indirmek için yeterli önlemler alınmış olacaktır.

İşyerlerinde gürültüden kaynaklanan risklerin belirlenmesi ve değerlendirilmesinde ise;

 

İşveren, işçilerin maruz kaldığı gürültü düzeyini değerlendirecek ve gerekiyor ise gürültü ölçümü yapacaktır.

Kullanılan yöntemler ve aygıtlar, mevcut koşullara, özellikle de ölçülecek olan gürültünün özelliklerine, maruziyet süresine ve çevresel faktörlere uygun olacaktır.

Bu yöntemler ve aygıtlar Yönetmeliğin 4 üncü maddesindeki tanımlanan parametrelerin belirlenmesine ve 5 inci maddesinde belirlenen değerlerin aşılıp aşılmadığına karar verilebilmesine olanak sağlayacaktır.

Kullanılan gürültü ölçme yöntemi, bir işçinin kişisel maruziyetini gösterecek şekilde olacaktır.

Yukarıda belirtilen değerlendirme ve ölçümler uzmanlarca planlanacak ve uygun aralıklarla yapılacaktır.

Gürültü maruziyet düzeyinin değerlendirilmesi ve ölçüm sonuçları, daha sonraki zamanlarda tekrar değerlendirilebilmesi için uygun bir şekilde saklanacaktır.

Ölçüm sonuçları değerlendirilirken, ölçme uygulamalarına bağlı olan ölçüm hataları dikkate alınacaktır.

İşveren, yapacağı risk değerlendirmesinde aşağıda belirtilen hususlara özel önem verecektir.

Ø Darbeli gürültüye maruziyet de dahil maruziyetin düzeyine, türü ve süresine,

  • Maruziyet sınır değerlerine ve maruziyet etkin değerlerine,
  • Özellikle hassas risk gruplarına dahil işçilerin sağlık ve güvenliklerine olan etkilerine,
  • Teknik olarak mümkünse, gürültü ile işe bağlı ototoksik maddelerin etkileşimlerine veya gürültü ile titreşim arasındaki etkileşimlerin işçinin sağlık ve güvenliğine olan etkisine,
  • Kaza riskini azaltmak için kullanılan ve işçiler tarafından algılanması gereken uyarı sinyalleri ve diğer sesler ile gürültünün etkileşmesinin işçilerin sağlık ve güvenlikleri yönünden dolaylı etkisine,
  • İş ekipmanlarının gürültü emisyonları hakkında ilgili mevzuat uyarınca imalatçılardan sağlanan bilgilere,
  • Gürültü emisyonu daha az olan alternatif bir iş ekipmanının bulunup bulunmadığına,
  • Gürültüye maruziyetin, işverenin sorumluluğundaki normal çalışma saatleri dışında da devam edip etmediğine,
  • Sağlık gözetiminden elde edilen ve mümkünse en son yayınlanmış olanları da içeren tüm bilgilere,
  • Yeterli korumayı sağlayabilecek kulak koruyucularının bulunup bulunmadığına.
  • İşverence, risk değerlendirmesi ile ilgili, yürürlükteki mevzuata uygun olarak kayıt tutulacak ve saklanacak. Risk değerlendirmesi, düzenli olarak ve önemli bir değişiklik olduğunda veya sağlık gözetimi sonuçlarının gerektirdiğinde yeniden yapılacaktır.